تحلیل تطبیقی حقوق مالکیت فکری در فضای مجازی از نگاه فقه مذاهب: با تمرکز بر آثار تولید شده توسط هوش مصنوعی

چکیده

با رشد سریع فناوری‌های دیجیتال و توانایی‌های نوین هوش مصنوعی، چالش های جدیدی در حوزه مالکیت فکری و حقوق ناشی از آن بوجود آمده است. این امر سوالاتی را درباره حقوق ناشی از تولیدات هوش مصنوعی، نظیر آثار هنری، ادبی و علمی که به‌طور مستقل یا با کمک انسان تولید می‌شوند، به‌وجود آورده است. بنابراین، بررسی تطبیقی حقوق مالکیت فکری و تطبیق آن با اصول فقهی و مذهبی مختلف ضرورت پیدا می‌کند. این مقاله ضمن تبیین مفاهیم اساسی مالکیت فکری در فقه اسلامی، به مقایسه دیدگاه‌های مذاهب مختلف در مورد مالکیت آثار تولید شده توسط هوش مصنوعی می‌پردازد و راهکارهایی برای حل چالش‌های موجود ارائه می‌دهد. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد در حالی که برخی فقها بر عدم قابلیت تملک ایده‌ها و مفاهیم غیرمادی تأکید دارند، اما اکثریت فقهای اسلامی از مذاهب مختلف، مشروعیت مالکیت فکری را به‌عنوان یک حق مالی مورد تأیید قرار داده‌ و این حقوق را از منظر مال بودن به رسمیت می‌شناسند.